DEFINTEL Savunma pazarı · günlük bülten

AB Konseyi karşı-dron programını ortak çıkar projesi ilan etti

YÖNETİCİ ÖZETİ

  1. AB Konseyi 28 Eylül'de ilk beş ortak çıkar savunma projesini EDIP fonuna uygun ilan etti; biri karşı-dron programı DECODER.
  2. Jet motorlu Geran-4'te motor maliyeti 35.000–40.000 $ ve aylık üretim yaklaşık 3.000 adet iken Ukrayna'nın önleme oranı pervaneli tipte %90'ın üzerinden jet tipte %55'e düştü.
  3. Tayvan mühimmat stokunu 30 günden 120 güne çıkarmak için altı yılda 27,59 milyar TWD (yaklaşık 868 milyon $) ayırdı; öncelik 120 ve 105 mm tank, 30 mm ve 155 mm mühimmatta.
  4. KNDS, TARGAS araç üstü C-UAS paketine AERIX AXS-μ1 hit-to-kill önleyici dronunu ekledi; üretim 2027'de başlıyor.
  5. Alman Bütçe Komisyonu 23 Eylül'de 12 adet 25 milyon €'luk tedarik önergesini onayladı; içinde 70 mm helikopter roket mühimmatı ve NNbS hava savunmasına yeni Boxer modülü var.

PORTFÖYE ETKİSİ

GelişmeEtkiNe ifade ediyorİzlenecek gösterge
AB fonu karşı-dron kalemine proje statüsüyle bağlanıyorRİSKTOLGA'nın Avrupa'daki pazar erişimi artık AB fonlu bir program çatısı üzerinden şekillenecek; AB dışı menşe için uygunluk kuralı yayımlanmadığı sürece belirsizlik sürüyorDECODER'ın tedarikçi uygunluk kurallarının yayımlanması; Norveç ve Ukrayna dışındaki üçüncü ülkelere açılıp açılmaması
Jet motorlu tehdit karşısında önleme oranı %55'e düştüFIRSATHızlı ve yüksek irtifadaki hedeflere karşı namlulu katman, havada infilak eden / programlanabilir mühimmat ve yakınlık fünyesi talebinin gerekçesi ilk kez rakamla görünür oldu; tehdit birim maliyeti de aynı kaynakta tanımlıAçığı kapatmak için hangi katmana yatırım yapıldığı; airburst ve yakınlık fünyeli mühimmat kalemlerinin ayrı ihaleye çıkması
Mühimmat stok hedefi kalibre kalibre bütçelendiFIRSATÖncelik listesindeki 120 ve 105 mm tank mühimmatı, 30 mm otomatik top mühimmatı ve 155 mm obüs mermisi MKE'nin mühimmat hattının birebir kalibre bandı; talep altı yıllık bütçeye bağlanmış durumdaAlımın yabancı tedarikçiye açılması ya da yerel kapasiteyle sınırlı tutulması; yıllık dilimlerin ihale ilanına dönüşmesi
Araç üstü C-UAS'ta hard-kill katmanı önleyici drona geçtiRİSKAna yüklenici paketinde namlulu silah ve mühimmat kaleminin yerini otonom hit-to-kill dron alıyor; bu, TOLGA'nın hard-kill mimarisinin rekabet ettiği eğilimin Avrupa'da üçüncü emsaliAXS-μ1'in 2027 üretim kararının siparişe dönüşmesi; TARGAS'a sonradan namlulu katman eklenip eklenmemesi
Mühimmat ve kısa menzil hava savunma kalemleri eşik onayıyla hızla ilerliyorFIRSATAvrupa'nın en büyük bütçesinde roket mühimmatı ve namlulu/füzeli hava savunma modülleri tek oturumda onaylanan küçük paketler hâlinde akıyor; bu, büyük ihale beklemeden açılan tekrar eden kalemler anlamına geliyorNNbS paketinde namlulu efektör kaleminin tanımlanması; izleyen oturumlarda 30–40 mm mühimmat önergelerinin çıkması
Lazer katmanı Avrupa'da ikinci ülkeye yayılıyorRİSK50–150 kW bandında bir lazerin Avrupa'da üretim ayağıyla konumlanması, karşı-dron bütçesinin yönlendirilmiş enerjiye kayan payını büyütüyor; namlulu katmanla maliyet karşılaştırması hâlâ yayımlanmıyorNiyet mektubunun bağlayıcı siparişe dönüşmesi; şartnamelerde angajman başına maliyetin namlulu katmanla birlikte tanımlanması
Rakip, hedef pazarda tedarikçiden yerleşik ortağa geçiyorRİSKPolonya'da kurulmuş üretim ve ortaklık ağı üzerine namlulu-füzeli kısa menzil hava savunma teklifi bindiriliyor; aynı ülkede TOLGA'nın hitap ettiği kalem rakip tarafından erken kapatılabilirH-SHORAD teklifinin resmî talebe ya da ihaleye dönüşmesi; Polonya'nın kısa menzil kalemini ayrı ihale edip etmemesi
Topçu ateş idaresinin desteği alıcı ülkeye devrediliyorFIRSATBalkanlar'da topçu paketlerinde montaj, konfigürasyon ve satış sonrası desteğin yerel merkeze aktarılması teklif standardı hâline geliyor; ATTİLA ve BORAN teklif paketlerinin sanayi ayağı için emsalAynı modelin komşu ülkelerde tekrarlanması; devrin ateş idaresinden mühimmat ve namlu bakımına genişlemesi

GELİŞMELER

AB'nin ilk beş ortak çıkar savunma projesi

AB Konseyi 28 Eylül'de ilk beş Avrupa Ortak Çıkar Savunma Projesi'ni (EDPCI) belirledi; projeler Avrupa Savunma Sanayii Programı (EDIP) üzerinden AB fonuna uygun hâle geliyor ve ileride kurulacak Avrupa Rekabet Edebilirlik Fonu'ndan ek destek alabilecek. [K1] Beş proje: karşı-dron ve dron programı DECODER, Bütünleşik Deniz ve Deniz Tabanı Savunması (IMSD), SPACE, AB Federe Bütünleşik Hava ve Füze Savunması ile Erken Uyarı (EU-FIAMD) ve Doğu Kanadı Gözetimi (EFW). [K1][K3] Süreç Şubat 2026'daki ilgi çağrısıyla başladı, dokuz başvurudan beşi Komisyon tarafından 3 Temmuz 2026'da önerildi; bir derlemede paketin 2036'ya kadar yaklaşık 190 milyar €'luk bir finansman hedefine işaret ettiği aktarılıyor — Konsey'in kendi bülteninde tutar yok, bu yüzden rakam doğrulanmamış sayılmalı. [K2] Konsey metni Norveç ve Ukrayna'yı ortak olarak anıyor; AB dışı tedarikçilerin uygunluğuna ilişkin yazılı kural yayımlanmadı. [K1]

Jet motorlu Geran-4 maliyet analizi

Jet motorlu Geran-4'ün enkaz incelemesine dayanan 28 Eylül tarihli analiz, aracın Çin menşeli TJ-2000 sınıfı turbojetle uçtuğunu, motorun Çin'de 20.000–25.000 $'a listelendiğini ve Rusya'ya 35.000–40.000 $'a mal olduğunu bildirdi; aylık yaklaşık 3.000 adetlik Geran-4/5 üretiminde bu yalnızca motor kalemi için ayda 105–120 milyon $ demek. [K4] Jet varyantı 26.000 fit irtifaya ve 450–500 km/sa hıza çıkıyor — önceki Geran türevlerinden 10.000 fit yukarısı. Kaynak, Ukrayna'nın Eylül 2026'da jet motorlu tiplere karşı önleme oranını %55, pervaneli tiplere karşı %90'ın üzerinde olarak veriyor. Uçuş bilgisayarında ticari bileşenler bulunuyor ve montaj Tataristan'daki Alabuga'da yapılıyor. [K4]

Tayvan mühimmat stok programı

Tayvan savunma yetkililerinin planı, mühimmat stokunu 30 günlük muharebeye yetecek düzeyden 120 güne çıkarmayı öngörüyor; altı yıllık tedarik programının toplamı 27,59 milyar Yeni Tayvan doları (yaklaşık 868 milyon $), bu yıla ayrılan dilim 7,3 milyar TWD (229 milyon $) ve izleyen yıllarda benzer tutarlar bekleniyor (29 Eylül). [K5] Öncelikli alım kalemleri 120 mm ve 105 mm tank mühimmatı, otomatik toplar için 30 mm mühimmat ve 155 mm obüs mermisi olarak sayılıyor; ada aynı zamanda yerel tesislerde mühimmat üretim kapasitesini genişletmeyi planlıyor. Haber TASS üzerinden Taipei Times'a dayanarak aktarılıyor; alımın yabancı tedarikçiye açılıp açılmayacağı kaynakta yok. [K5]

KNDS

TARGAS araç üstü karşı-dron ekosistemine AERIX Systems'ın AXS-μ1 önleyici dronunu eklediğini duyurdu (28 Eylül); paket böylece karıştırma temelli ve kinetik etkisiz kılma araçlarını birleştiriyor. TARGAS DSP10 yapılandırmasında Nuances Technologies'in Raptor 2 elektronik karşı tedbiri ile AXS-μ1 birlikte çalışıyor; önleyici, FPV dronlara karşı tam otonom biçimde doğrudan çarpmayla ("hit-to-kill") etkisiz kılma yapıyor. Anlaşma kapsamında KNDS dronu olgunlaşma aşamasında destekleyecek ve üretim 2027'de başlayacak. Menzil, hız, birim maliyet ve müşteri açıklanmadı; pakette namlulu ya da toplu bir katmana atıf yok. [K6]

Alman Bütçe Komisyonu 12 tedarik önergesi

Alman Federal Meclisi Bütçe Komisyonu 23 Eylül'de Bundeswehr için 12 adet "25 milyon €" eşikli tedarik önergesini onayladı (28 Eylül). [K7] Mühimmat ve hava savunma tarafındaki kalemler: Eurofighter ve F-35 için ek AIM-120 AMRAAM partisi (yabancı askerî satış yoluyla), Eurofighter entegrasyonu ve radar doğrulaması için Meteor telemetri varyantları, Tiger ve H145M helikopterleri için 70 mm roketlerin infilaklı ve eğitim türleri, F125 firkateyni hava savunması için IRIS-T SLM'in deniz uyarlaması ve NNbS hava savunma sisteminde yeni bir Boxer gövde modülü ile simülatör geliştirmesini getiren sözleşme değişikliği. [K7] Listenin kalanı keşif aracı haberleşmesi, lazer hedef işaretleyici, çok maksatlı muharebe botları (2029'dan itibaren 15 adede kadar), NH90 simülatörü, şifreli haberleşme çerçeve sözleşmesi ve SALIS stratejik hava taşımacılığı katkısı. Kaynakta kalibre, adet ve tedarikçi adları verilmiyor. [K7]

Yuma'da kalıcı C-UAS test şeritleri

JIATF-401, Falcon Peak 26.2 karşı-dron denemesini ABD Ordusu Yuma Test Sahası'nda tamamladı ve deneme sırasında kurulan karşı-dron test ve değerlendirme şeritlerinin sahada kalıcı olarak açık tutulacağını bildirdi (28 Eylül). [K8] Kaynak, sanayi ortaklarının bundan sonra bir sonraki deneme turunu beklemeden sistemlerini bu şeritlerde değerlendirip geliştirebileceğini aktarıyor. Katılımcı sistem sayısı, firma adları ve kinetik ya da namlulu efektörlerin test edilip edilmediği açıklanmadı; şeritlerin kapsamına ilişkin rakam da verilmedi. [K8]

Hollanda–EOS Apollo lazer niyet mektubu

Hollanda Savunma Bakanlığı ile Avustralyalı EOS, karşı-dron görevine yönelik Apollo yüksek enerjili lazer sistemi için niyet mektubu imzaladı (28 Eylül). [K9] Sistemin 50–150 kW arasında ölçeklenebilir lazer gücüne sahip olduğu belirtiliyor. Mektup, harekât ortamında kullanımın araştırılmasını ve program operasyonel aşamaya geçerse Hollanda'da Avrupa üretim tesisi kurulmasının incelenmesini kapsıyor; kesin alım adedi, bedel ve takvim açıklanmadı, pakette kinetik ya da namlulu katmana atıf yok ve angajman başına maliyet verilmedi. [K9]

Ermenistan'ın Trajan 155 mm atışı

Ermenistan, 2025 başında tedarik ettiği Hindistan menşeli Trajan 155 mm obüsleriyle canlı atışlı tatbikat yaptı (28 Eylül). [K10] Trajan, Fransız KNDS (eski Nexter) ile Hint Larsen & Toubro tarafından ortak geliştirilen bir sistem. Kaynakta sipariş adedi, sözleşme bedeli ve teslim takvimi yok; mühimmat tarafında menzil artırıcı taban gazlı (ERFB base-bleed) ve hız artırımlı VLAP mermilerinin kabiliyet olarak anıldığı, ancak ayrı bir mühimmat tedarik anlaşmasının belirtilmediği görülüyor. Ermenistan'ın Hindistan'la kümülatif savunma sözleşmelerinin 1,7 milyar €'yu aştığı aktarılıyor. [K10]

Hanwha

Polonya'da tedarikçi konumundan stratejik ortaklığa geçtiği değerlendirmesi 28 Eylül'de yayımlandı; ülkenin mevcut siparişleri 290 Homar-K çok namlulu roketatar ile 364 K9A1 ve K9PL Thunder kundağı motorlu obüsten oluşuyor ve firma Homar-K atıcılarının ve güdümlü roketlerin üretiminde birden fazla Polonyalı savunma sanayii kuruluşuyla çalışıyor. Teklif ettiği yeni kalemler arasında CTM-X balistik füzeler, K9A2 obüsler ve H-SHORAD namlulu-füzeli hava savunma sistemleri yer alıyor. Kaynakta 155 mm mühimmat üretimine ilişkin plan, ortaklık yapısı, bedel ve Polonyalı firma adları verilmiyor. [K11]

Fire Point

Kiev merkezli firmanın FP-7.x Freyja önleyicisinin, daha önce duyurduğu yalnızca kızılötesi arayıcı yerine kızılötesi ve radarı birleştiren iki modlu arayıcıya geçtiği bildirildi (28 Eylül); birim maliyet 1 milyon €'nun (1,14 milyon $) altında veriliyor ve bu, aktarılan Patriot önleyici fiyatının dörtte biri ile altıda biri aralığına denk geliyor. Firma yılda 2.000 adet üretmeyi hedefliyor; 2022'de kurulmuş. Müşteri ve teslim takvimi açıklanmadı. [K12]

EDGE

30 Eylül–2 Ekim arasında Bakü'de yapılacak ADEX 2026'da katmanlı hava savunma ve karşı-dron paketiyle yer alacağını duyurdu (28 Eylül); tanıtılan mimaride gözetleme radarı tespit ve sınıflandırma, elektronik taarruz kontrol ve seyrüsefer sinyalinin engellenmesi, hava savunma füze sistemi ile önleyici dron ise angajmanı üstleniyor. Portföyde dolanan mühimmat, güdümlü süzülen mühimmat, güdüm kitleri, hava ve topçu mühimmatı da sayılıyor. Firma yöneticisi bölge müşterilerinin tek tek ürünlerin ötesinde kabiliyetin ne kadarının yerelde geliştirilip sürdürülebileceğine baktığını söylüyor; namlulu kısa menzil hava savunma ya da programlanabilir mühimmat adıyla anılmıyor, sözleşme ve müşteri açıklanmadı. [K13]

UNIFY.C2 / Squarehead

Dron tespit ve takip platformuna Squarehead Technology'nin pasif akustik sensörlerinin eklendiği duyuruldu (28 Eylül); akustik veri, RF, radar ve elektro-optik kaynaklarla tek harekât arayüzünde birleştiriliyor ve yoğun şehir içi, RF'in kullanılamadığı ya da elektromanyetik açıdan kalabalık ortamlarda küçük dronların tespiti, sınıflandırılması ve takibi hedefleniyor. Tespit menzili, efektör kalemi ve müşteri açıklanmadı. [K14]

WB Group / Optix

Polonyalı WB Group ile Bulgar Optix, Bulgaristan'da üretim, entegrasyon ve hizmet içi destek için teknoloji transferi planı hazırlamayı öngören bir takım anlaşması imzaladı (28 Eylül); kapsam FONET haberleşme platformu, TOPAZ topçu komuta-kontrol ve ateş idare sistemi ile COMP@N taktik telsizleri. Optix bu sistemlerin montaj, kurulum, konfigürasyon ve satış sonrası desteğinde Bulgaristan merkezi olacak ve teknik dokümantasyon, teçhizat ile uzman eğitimi alacak. Bedel ve takvim açıklanmadı. [K15]

İZLEME LİSTESİ

Açık konular · 36
KAYNAKLAR 27